Logo
Kryefaqja/Shkenca Sociale/FËMIJËT E EPOKËS SONË DHE SPROVA E PRINDËRVE
FËMIJËT E EPOKËS SONË DHE SPROVA E PRINDËRVE

Foto ilustruese — arkivi i Mihralb

FËMIJËT E EPOKËS SONË DHE SPROVA E PRINDËRVE

Hoxhë Nuredin Jëlldëz

23 korrik 2026

4 min lexim

Me emrin e Allahut, Mëshiruesit, Mëshirëbërësit. Falënderimi i takon Allahut, Zotit të botëve. Paqja dhe bekimet qofshin mbi të Dërguarin e Allahut.

Sot, si vëllai juaj që kam mbushur 66 vjet, i kujtoj shumë mirë fëmijët, nënat dhe baballarët e afro gjysmë shekulli më parë. Kur i krahasoj ato ditë me të sotmet, shoh se kanë ndodhur ndryshime të mëdha në shumë fusha – që nga mënyra e rritjes së fëmijëve e deri te mënyra se si e shohim jetën. Megjithatë, ne jemi të detyruar t’i lexojmë drejt këto ndryshime dhe ta kuptojmë urtësinë e Allahut në krijimin e Tij.

NDRYSHIMI I MADH NDËRMJET BREZAVE

Pesëdhjetë vjet më parë, fëmijët 5–7 vjeç, kur shkonin për vizitë, madje ngurronin ta thoshin edhe emrin e tyre. Uleshin qetësisht aty ku u tregohej, pa ndërhyrë në bisedat e të mëdhenjve. Vendi i fëmijëve në kuvendet e të rriturve ishte krejt ndryshe.

Kur isha i ri, në moshën 16-vjeçare e konsideroja një aftësi të rëndësishme të dija të përdorja makinën e shkrimit. Ndërsa sot shohim se edhe fëmijët trevjeçarë përdorin shumë pajisje teknologjike më lehtë sesa prindërit e tyre. Madje edhe fëmijët që ende nuk kanë mbushur dhjetë vjeç flasin për planet e jetës dhe synimet e tyre për të ardhmen.

Dikur, pranë të rriturve, fëmijëve u thuhej: “Hesht!”. Sot, ata shprehin mendimin e tyre për shumë çështje, madje ndonjëherë kanë vetëbesimin të diskutojnë edhe me të rriturit.

Një kohë kishte fëmijë që flinin me këpucët e reja nga gëzimi. Sot, para se të hyjnë në moshën e adoleshencës, hasim fëmijë që në qendrat tregtare bëjnë vlerësime të buxhetit, krahasojnë produkte dhe kërkojnë ta ndërrojnë një produkt nëse nuk u pëlqen.

ALLAHU I KRIJON FËMIJËT SIPAS KOHËS NË TË CILËN DO TË JETOJNË

E vërteta themelore që prindërit duhet ta kuptojnë për të mos u vështirësuar në rritjen e fëmijëve është kjo: Allahu i Lartësuar i krijon fëmijët sipas kohës në të cilën do të jetojnë.

Në një epokë ku teknologjia, mjekësia, transporti dhe komunikimi kanë përparuar kaq shumë, nuk do të ishte e drejtë të prisnim që Allahu t’i krijonte fëmijët me aftësitë e përshtatshme për kushtet e pesëdhjetë viteve më parë. Zoti ynë krijon edhe njerëzit që do t’i kuptojnë dhe do t’i drejtojnë zhvillimet që Ai ka caktuar të ndodhin në këtë botë.

Po të mos ishin aftësitë e njeriut në përputhje me nevojat e botës që zhvillohet, teknologjia nuk do të përparonte, shkenca nuk do të zhvillohej dhe qytetërimi nuk do të arrinte nivelin e sotëm.

Prandaj, nuk është për t’u habitur që fëmijët tanë mendojnë ndryshe, mësojnë më shpejt dhe e përdorin teknologjinë me lehtësi.

Fëmijët tanë nuk i ka goditur ndonjë forcë e padukshme. Allahu, ashtu siç krijon teknologjinë, krijon edhe njerëz me aftësinë për ta përdorur atë. Kjo është një dëshmi e harmonisë së përsosur dhe madhështisë së krijimit të Allahut.

Ndoshta problemi i vërtetë sot nuk është se fëmijët kanë ecur përpara, por se prindërit kanë mbetur prapa tyre.

TEKNOLOGJIA DHE BESIMI NUK JANË NË KUNDËRSHTIM ME NJËRA-TJETRËN

Jetojmë në një epokë ku flitet për robotë dhe inteligjencë artificiale. Mirëpo kjo nuk do të thotë se duhet të heqim dorë nga vlerat tona themelore.

Fakti që fëmijët tanë kanë aftësi më të mëdha teknologjike nuk e pengon aspak që ata të rriten si besimtarë, si njerëz me moral të lartë dhe me vetëdije për ruajtjen e lidhjeve farefisnore (silat er-rahim).

Teknologjia nuk do të thotë imoralitet.

Teknologjia nuk do të thotë largim nga adhurimi.

Ne mund ta përdorim teknologjinë dhe, njëkohësisht, t’i edukojmë fëmijët tanë si njerëz të lidhur me Allahun dhe të dobishëm për umetin.

Sot mund të prodhojmë robotë, ta vëmë inteligjencën artificiale në shërbim të së mirës dhe t’i përdorim mundësitë moderne për dobinë e njerëzimit.

Ata që thonë: “Për shkak të këtyre pajisjeve është bërë më e vështirë rritja e fëmijëve”, harrojnë një të vërtetë: edhe në kohën kur teknologjia nuk ekzistonte, fëmijët mund të devijonin në rrugë të gabuara. Sepse çështja nuk është teknologjia, por drejtimi që zgjedh njeriu.

T’I SHOHIM AFTËSITË E BREZIT TË RI SI NJË MIRËSI

Inteligjencën dhe shpejtësinë e të mësuarit që kanë fëmijët tanë nuk duhet ta shohim si kërcënim, por si një mirësi të Allahut. Kur këto aftësi orientohen drejt, ato mund të sjellin lehtësime të mëdha në arsim dhe edukim.

Për shembull, disa procese mësimore që dikur kërkonin vite të tëra, sot mund të përfundojnë në një kohë shumë më të shkurtër. Edhe rrugëtimi i hifzit dhe i dijes mund të bëhet më i frytshëm duke përfituar nga këto mundësi.

Ashtu siç udhëtimet që dikur zgjatnin 24 orë sot zgjasin vetëm disa orë, edhe proceset arsimore mund të përfitojnë nga lehtësime të ngjashme.

Prandaj, duhet t’i shohim kushtet gjithnjë e më të lehta të jetës si një mirësi të Allahut dhe t’i vlerësojmë siç duhet aftësitë e brezit të ri.

Natyrisht, nuk është e lehtë të edukosh fëmijë kaq të aftë dhe të pajisur. Por për besimtarin, synimi kryesor nuk është kjo botë, por Ahireti.

Kur përfundimi është Xheneti, asnjë vështirësi nuk mbetet aq e frikshme.

Lutja jonë drejtuar Zotit është që Ai të na bëjë prindër të fëmijëve të pastër, besimtarë të sinqertë në Teuhid, të devotshëm dhe të dobishëm për umetin.

Amin.